Wisienki na torcie - XXX lat konkursu Kangur Matematyczny

Rok 2021 to rok XXX edycji Międzynarodowego Konkursu „Kangur Matematyczny” w Polsce. Z tej okazji zespół autorów przygotował publikację zawierającą wybór najciekawszych (zdaniem autorów) zadań konkursowych z ostatnich 30 lat.
Inspiratorem powstania tej książki jest Piotr Nodzyński — wydawca. Pomysł ten z początku traktowany był w Komitecie Organizacyjnym Konkursu z pewną rezerwą (czy damy radę dokonać sensownego wyboru spośród blisko pięciu tysięcy zadań, które pojawiły się w konkursie w czasie trzydziestu lat jego trwania?), ale upór i żelazna konsekwencja pomysłodawcy wydała jednak owoce. Z początku chętnych do tak mozolnej pracy było niewielu, ale z czasem udało się uprosić co większych optymistów do podjęcia rzuconej przez wydawcę rękawicy. W miarę postępu prac niepokój ustąpił miejsca optymizmowi, a ten przekształcił się nawet w entuzjazm.

Prace nad książką trwały ponad rok. Najpierw dokonaliśmy przesiewu, redukując znacznie liczbę kandydatów do umieszczenia w planowanym zestawie. Była to czarna i niewdzięczna praca, którą zrzuciliśmy na trzyosobowy zespół. Stworzony został wówczas pokaźny zbiór naprawdę nieszablonowych zadań, których wartości nie sposób przecenić. Z takim materiałem było już znacznie łatwiej pracować, by wybrać zadania do planowanej książeczki (mimo że każde zawarte w nim zadanie było interesujące i wartościowe).

W kolejnym etapie prac nad publikacją należało stworzyć koncepcję całości, by nie był to li tylko kolejny zbiór zadań kangurowych. Zdecydowaliśmy się na formę, którą Czytelnicy widzą. Umieściliśmy w książeczce rozdział zawierający krótki rys historyczny, odsłoniliśmy przed Czytelnikiem kulisy prac nad przygotowywaniem zadań konkursowych, zwróciliśmy uwagę na ideę leżącą u podstaw konkursu. Zrealizowaliśmy  też pomysł, który od dawna tlił się w głowach członków Komitetu Organizacyjnego Konkursu, a który dotyczył pewnych technicznych trików ułatwiających uczestnikom konkursu podejmowanie decyzji o zaznaczaniu odpowiedzi w warunkach niepewności. W ramach prac koncepcyjnych podjęliśmy też decyzję, by wybrane w ostatniej selekcji zadania podzielić na cztery zestawy: arytmetykę, algebrę, geometrię i logikę.

Po stworzeniu koncepcji prace przebiegały dwutorowo: wybieraliśmy zadania przeznaczone do umieszczenia w książce i tworzyliśmy inne partie książki. Po dokonaniu ostatecznego wyboru zadań rozpoczęliśmy żmudną pracę ustalenia ich kolejności w każdym z czterech zestawów. Pozostało jeszcze napisanie komentarzy do niektórych zadań lub grup zadań, co przebiegało już dosyć sprawnie.

Wygląd książki uatrakcyjniliśmy ilustracjami. Wśród nich jest siedem rysunków matematyka i artysty Pawła Jarka, inicjatora konkursu „Kangur Matematyczny” w Polsce. Cztery z tych rysunków to żartobliwe autoportrety z kangurem. Książka była prawie gotowa.

Dlaczego „prawie”? Ostatnim rzutem na taśmę było dodanie kilkunastu fotografii z obozów matematycznych i towarzyszącym im wycieczek, w których uczestniczyli laureaci konkursu. Może zdjęcia te przypomną niektórym Czytelnikom ich pobyt na takim obozie?