Kilerzy, gangsterzy i zakochani mordercy, czyli pitawal opolski

Dziennikarz M.T. Nowak jest OSKARŻONY o spowodowanie spóźnień do pracy, przypadków zaniedbywania rodziny, odciąganie czytelników od ich obowiązków służbowych i domowych, przyczynienie się do przegapienia przystanku MZKS, a także działanie na szkodę zdrowia tych wszystkich,  którzy w nocy nie śpią – bo czytają. Księgowa, pani Z., zamiast zająć się bilansem rocznym, pogrążyła się w lekturze pitawalu i przeoczyła malwersacje finansowe. Pan F., czytając książkę na spacerze z psem, nie zauważył, że jego ulubieniec, zerwawszy się ze smyczy, zagryzł kaczkę i dwie kury sąsiada. Pewien poseł w trakcie obrad sejmu czytał pitawal w toalecie i nie był obecny w czasie głosowania w sprawie związków partnerskich. Posterunkowy  L., zamiast rzucić się w pościg za złodziejem wykradającym z piwnic domowe wino i grzybki marynowane, krzyknął: „Zaraz, za chwilę!”, bo nie zdołał oderwać się od fascynującej lektury. Oskarżony dokonał tych przestępstw, pisząc książkę "Pitawal opolski", od której nie sposób się oderwać – trzyma w napięciu i nie pozwala zająć się czymś innym niż lektura tych sprawozdań sądowych z głośnych spraw kryminalnych. 

Książka Macieja Nowaka spełnia oczekiwania nawet najbardziej wybrednych miłośników sensacji, tych, którzy chętnie czytają sprawozdania z głośnych rozpraw sądowych. Będzie tu mowa o zbrodniach, które swym okrucieństwem i bezwzględnością wstrząsnęły całym krajem. W rozdziale „W mrokach Peerelu” autor przypomni słynne sprawy z lat 50., m.in. zbrodnie popełnione w łambinowickim obozie, niechlubne dokonania Służby Bezpieczeństwa. W dalszych częściach książki udowodnia nam, że i w Opolu, które zazwyczaj mieliśmy za ciche i bezpieczne, istniało „kontrolowanie” rynku prostytucji, nie brakowało rozbojów, haraczy, przemytu narkotyków. Słynne w całej Polsce ksywki („Pineza”, „Alek”, „Pasek”) i tu budziły dreszcz grozy … Oszustwa, wyłudzenia – pomysłowe i długo niewykrywalne. Rozmaitość przestępstw – nie brak tu przykładów swoistej inwencji, a i pracowitości: choćby trudów hodowli roślinek, rosnących, wbrew prawu, bujnie i zdrowo w piwnicy lub ukrytym ogródku. Nie bez przerażenia czyta się o makabrycznych morderstwach popełnianych w alkoholowym amoku z takich przyczyn, jak niepożyczenie materaca… Wielokrotnie tu mowa o zbrodniach, które, jako temat filmu, wydają nam się nieprawdopodobne: trup w szafie (tak!), miłość i zazdrość jako motywy zgładzenia kogoś bliskiego, satanizm. Po lekturze tej książki spacer opolskimi ulicami może nam przypominać, ile z nich było miejscem tragicznych wydarzeń – i chciałoby się mieć nadzieję, że zło się tu już nie pojawi. A gdzie indziej? 

Prezentując Państwu nową książkę znanego opolskiego dziennikarza,  Macieja T. Nowaka, chcielibyśmy podzielić się paroma uwagami.

Pitawal opolski to rodzaj kroniki najbardziej głośnych spraw sądowych na Opolszczyźnie.  Kryteria kompozycji przyjętej przez Autora obejmują podział chronologiczny  przedstawianych wydarzeń, ale i uwzględniają  nader barwną specyfikę  kryminalnych dokonań. Oczywiście, tu niemożliwa jest pełna konsekwencja gatunkowa, bo i zbrodnie także jej nie posiadają…

Z pewnością wielu Czytelników, zwłaszcza starszego pokolenia, pamięta atmosferę danych pitawali, i westchnie, że ta książka to zupełnie inny świat, więc i  inny półświatek. Widać każda epoka ma swoich złoczyńców, swoje przestępstwa. Nie bez melancholii pomyślimy  tu o eleganckich kasiarzach, fachowcach w swoim zawodzie, włamywaczach  dżentelmenach, o postaciach malowniczych, choć przecież tak nieanielskich. O kunsztownie konstruowanych planach i dowcipnej grze z policją. O swoistej finezji w grzechach i grzeszkach.

I tu dygresja. Babcia piszącego, pani urodzona na początku ubiegłego stulecia, opowiadała, że zdarzyło jej się, a mieszkała w Warszawie, znaleźć się w tzw. zakazanej dzielnicy o późnej porze. Były to lata dwudzieste. Nieboraczka zdała sobie sprawę, na jakie naraziła się niebezpieczeństwo – zwłaszcza gdy z przerażeniem ujrzała groźnie wyglądających drabów. No i co zrobiła? Pospiesznie podeszła do panów oprychów, ukłoniła się ładnie i z wielką radością w głosie oznajmiła, że tak bardzo się cieszy z tego spotkania, bo przecież panowie bezpiecznie odprowadzą ją do centrum, gdzie znajdzie dorożkę. I tak się stało – wśród wzajemnych uprzejmości. Bo istniało takie pojęcie jak złodziejski czy  bandycki honor. Dziś pewnie byłoby inaczej.

Przestępstwa, o których tu będzie mowa, a także ich sprawcy, to nowa rzeczywistość, ze swymi konkretami.  Brutalni gangsterzy, mafia nie gorsza od znanej nam z drastycznych filmów, bestialstwa popełniane pod wpływem alkoholu. A wszystko to w przestrzeni tak nam dobrze znanej – opolskich ulic, okolic naszego miasta. O wielu sprawach słyszeliśmy i przechodząc obok domów wskazanych przez autora, niemal odczuwamy zimny dreszcz: to tu, właśnie tu.

Są jednak, i to we wszystkich chyba zbrodniach świata, pewne analogie: pieniądz jako motyw i tragiczny splot okoliczności,  przypadek   wyzwalający morderczą furię.

I może jeszcze przekonanie, tak trafnie sformułowane przez Honore  de Balzac:

Tajemnicą wielkich fortun bez jawnego źródła jest zawsze jakaś zbrodnia, zapomniana, bo wykonano ją schludnie.

A nadmiar pychy także i dzisiejszych przestępców umacniał w fałszywym mniemaniu, że dzięki ich perfekcyjności nic się nie wyda, nie wyjdzie na jaw.

            Autor, dziennikarz specjalizujący się w sprawach kryminalnych, bywalec rozpraw sądowych, osoba kontaktująca się z przedstawicielami  wymiaru sprawiedliwości, a także skazanymi. pisze sucho, niekiedy nie bez ironii, nie wgłębia się w analizy psychologiczne ani społeczne. Jak sądzimy, nie tylko dlatego, że nie mieści się to ramach gatunku. To chyba również obrona przed emocjami, zdumieniem i grozą.

            Warto dodać, że książka  wystawia bardzo chlubne świadectwo opolskim stróżom prawa, ich  pracowitości, talentowi skutecznych skojarzeń.

            Trudno nam życzyć Państwu miłej lektury, ale zapewniamy, że będzie ona przykuwać uwagę, trzymać w  wielkim napięciu!

Spis treści

1. Dawno, dawno temu / Mroki Peerelu
2. Trzy śledztwa w jednej sprawie
3. Przesłuchanie nr 59
4. Szpieg z Krapkowic
5. Wybuch w auli
6. Afery z dawnych lat
7. Złodziej z maślanką
8. Zabójca przyjechał taksówką
9. Śmierć przez dolary
10. Proces dwudziestu
11. Skazany za ulotkę
12. Milczał jak grób
13. Kasiarze ze szlifierką
14. Paczka klubowych
15. Jak szklarz koniunkturę nakręcał
16. Gangsterka /?
17. Mocne drinki z Corrado
18. Heniek „Pineza”
19. „Pasek” i jego gang
20. „Alek” z Głubczyc
21. „Heinz”, jego psy i Jeepy
22. Konopie w szklarniach
23. Mały rottweiler
24. Opolski ślad zabójstwa „Pershinga”
25. Zabójstwo Kingi S.
26. Jak zginął Wolf
27. Gościnne występy
28. Bomba, która nie wybuchła
29. Jak „Dżungla” z „Generałem” amfetaminę eksportowali
30. Złapani w „Overtrick”
31. Prochy prosto z kiosku
32. Ekipa „Faziego”
33. Emeryci z trawką
34. „Misiek” pechowiec
35. Art. 148 KK / na mocy artykułu…….
36. Zbrodnia bez kary
37. Brunet z żółtego malucha
38. Pentagram na ścianie
39. Cyjanek w hotelu
40. Wampir z Byczyny
41. Inteligentny zabójca
42. Zabójstwo w banku
43. Dziewięć kilometrów od domu
44. Zwyrodnialec z Piotrowic Nyskich
45. Masakra na ranczu Bosenhof
46. Wykopała mężowi grób   / Grób wykopany  meżowi
47. Gehennę zakończyła siekierą     /Siekiera jako jedyny ratunek 
48. Zbrodnia cmentarna
49. Wpadł przez telefony / wpadka przez
50. Spółka spod jednej celi
51. Urodzeni mordercy
52. Głęboki defekt osobowości
53. Policyjny warsztat
54. Przyznał się, choć był niewinny / Przyznanie się do winy – bez winy 
55. „Zabójca jest na czwartej stronie”
56. Łobuzy ze Zdzieszowic
57. Cisza za drzwiami
58. Kryptonim „Dubler”
59. Znikające auta
60. Ziarenko pieprzu
61. Liść dębu
62. Długa seria Inkasenta
63. Kod DNA wydobyty z grobu
64. Barmani i taksówkarz
65. Co się stało z Zofią Ch.?
66. Kryptonim „Garbus”
67. Zlecenie w pokoju 109
68. Rozbój po holendersku
69. Bomba w paczce
70. Kobieta niebezpieczna
71. Wyleczyli go z majątku /wyleczenie z
72. Western w Przyworach
73. Policjanci przebierańcy
74. Bandyta z czerwonej sierry
75. Trup w szafie
76. Ślepa Temida
77. Ofiara przez pomyłkę
78. Zemsta „Baraniny”
79. Podejrzany na kacu
80. Kości dinozaurów
81. Dziwne przypadki Izy G.
82. Zagadka zielonej octavii
83. Prawnik na bakier z prawem
84. „Niech pan przeliczy!”
85. Biegły jak drogowy pirat
86. Operacja „Pitbull”
87. Operacja „Segal”
88. Sędzia M.
89. Obyczajówka
90. Ucieczka „Garłacza”
91. Śmierć na dużej przerwie
92. Miłość zastrzelona na polnej ścieżce
93. Zdradzony przez kochanki
94. Miłosny trójkąt
95. To nie był porządny hotel!
96. Polowanie na ojca